Η αξιοποίηση μπορεί να είναι θετική. Δεν μπορεί όμως να κλείσει τη συζήτηση για την απώλεια της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Θεσπρωτία..
Οι τελευταίες εξελίξεις για το Ξενία Ηγουμενίτσας αλλάζουν οριστικά το τοπίο.
Σύμφωνα με τα νεότερα δημοσιεύματα, η ΕΤΑΔ έδωσε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων προθεσμία ενός μήνα για να εκκενώσει το Ξενία και να παραδώσει το κτίριο, ανοίγοντας τον δρόμο για παραχώρηση σε ιδιώτες και επαναλειτουργία του ως ξενοδοχειακή μονάδα.
Να είμαστε καθαροί.
Καμία σοβαρή φωνή δεν μπορεί να είναι αντίθετη στην αξιοποίηση ενός δημόσιου ακινήτου που παραμένει υποαξιοποιημένο.
Η ανάπτυξη είναι αναγκαία.
Οι επενδύσεις είναι αναγκαίες.
Η τουριστική αναβάθμιση της Ηγουμενίτσας είναι αναγκαία.
Όμως το ερώτημα είναι απλό:
Αν το Ξενία επιστρέφει στον τουρισμό, ποια είναι η απάντηση για το Πανεπιστήμιο;
Γιατί η Ηγουμενίτσα δεν χάνει απλώς ένα κτίριο.
Χάνει το βασικό πανεπιστημιακό της έρεισμα.
Και αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως πλήρης επιτυχία χωρίς αντίβαρο, χωρίς σχέδιο, χωρίς καθαρή δέσμευση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στη Θεσπρωτία.
Η πόλη έχει ήδη χάσει πολλά.
Έχασε την τριτοβάθμια παρουσία της.
Έμεινε εκτός ακαδημαϊκού χάρτη.
Είδε τις πανεπιστημιακές της υποδομές να μπαίνουν σε άλλη τροχιά.
Και τώρα καλείται να αποδεχθεί άλλη μία απώλεια ως φυσιολογική εξέλιξη.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Όχι η αξιοποίηση.
Η αξιοποίηση μπορεί να έχει λογική.
Το πρόβλημα είναι να χάνει η πόλη την πανεπιστημιακή της προοπτική και να μην υπάρχει καμία σοβαρή απάντηση για την επόμενη μέρα.
Γιατί η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μόνο κλίνες, τραπέζια και εποχική κατανάλωση.
Αν η πόλη χάνει φοιτητές, πρέπει να κερδίσει κάτι ισάξιο σε γνώση, νεανική παρουσία και ακαδημαϊκή προοπτική.
Το 2021 κατέθεσα δημόσια την πρόταση για ίδρυση Πανεπιστημιακού Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών στην Ηγουμενίτσα.
Όχι ως ευχή.
Όχι ως σύνθημα.
Αλλά ως στρατηγική πρόταση.
Η Ηγουμενίτσα έχει λιμάνι.
Έχει θέση στην Αδριατική.
Έχει σύνδεση με την Εγνατία.
Έχει φυσική σχέση με τη ναυτιλία, τις μεταφορές, τη διαχείριση λιμένων, τα logistics και τη γαλάζια οικονομία.
Αν μια τέτοια πόλη δεν μπορεί να διεκδικήσει ένα τέτοιο τμήμα, τότε ποια μπορεί;
Η πρόταση δεν έμεινε στο χαρτί.
Λίγες ημέρες μετά, στις 5 Απριλίου 2021, έφτασε στον κοινοβουλευτικό έλεγχο μέσω της Ελληνικής Λύσης, με ερώτηση προς την τότε Υπουργό Παιδείας και αριθμό πρωτοκόλλου 5656/05-04-2021.
Το 2022 επανήλθε από το Κοινό των Θεσπρωτών προς το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Το 2024 επανήλθα με ολοκληρωμένη πρόταση για το Ξενία και τις πανεπιστημιακές υποδομές της Ηγουμενίτσας.
Και έναν χρόνο μετά, η ίδια βασική κατεύθυνση υιοθετήθηκε ουσιαστικά και από τη νέα δημοτική αρχή, με πρόταση για Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών και Διαχείρισης Λιμένων.
Άρα η πορεία είναι καθαρή.
Η ιδέα υπήρχε.
Κατατέθηκε δημόσια.
Έφτασε στη Βουλή.
Υιοθετήθηκε από φορείς.
Επανήλθε από τον Δήμο.
Αυτό που έλειψε ήταν ο μηχανισμός νίκης.
Δεν υπήρξε σοβαρός φάκελος.
Δεν υπήρξε σταθερό μέτωπο διεκδίκησης.
Δεν υπήρξε πολιτική πίεση με διάρκεια.
Δεν υπήρξε καθαρή δέσμευση.
Και έτσι φτάσαμε εδώ.
Το Ξενία να φεύγει από την πανεπιστημιακή προοπτική.
Και την πόλη να καλείται να το δεχθεί ως απλή αξιοποίηση ακινήτου.
Όμως η Ηγουμενίτσα δεν χρειάζεται μόνο κλίνες.
Χρειάζεται φοιτητές.
Χρειάζεται γνώση.
Χρειάζεται ακαδημαϊκή ζωή.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη.
Ναι στην τουριστική αξιοποίηση.
Ναι στις επενδύσεις.
Ναι στην αναβάθμιση της περιοχής.
Αλλά όχι χωρίς απάντηση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Όχι χωρίς αντιστάθμισμα.
Όχι χωρίς φάκελο.
Όχι χωρίς σχέδιο.
Όχι χωρίς δέσμευση.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων μίλησε για πολυδύναμο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο, θερινά σχολεία, εργαστήρια, συνέδρια, Erasmus και άλλες δράσεις.
Χρήσιμα όλα αυτά.
Αλλά δεν είναι κανονικό πανεπιστημιακό τμήμα.
Δεν είναι φοιτητές στην πόλη όλο τον χρόνο.
Δεν είναι πρόγραμμα σπουδών.
Δεν είναι μόνιμη ακαδημαϊκή καθημερινότητα.
Δεν είναι επιστροφή της Ηγουμενίτσας στον χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Η πόλη δεν μπορεί να παρηγορηθεί με υποκατάστατα.
Αν κάποιοι θεωρούν ότι το Πανεπιστήμιο στην Ηγουμενίτσα είναι τελειωμένη υπόθεση, ας το πουν δημόσια.
Να πουν ότι δεν θα υπάρξει τμήμα.
Ότι δεν θα υπάρξουν φοιτητές.
Ότι δεν θα υπάρξει ακαδημαϊκή ζωή.
Ότι η Ηγουμενίτσα δεν θα επιστρέψει στον πανεπιστημιακό χάρτη.
Αν δεν το λένε, τότε οφείλουν να δουλέψουν σοβαρά για το αντίθετο.
Με μελέτη σκοπιμότητας.
Με τεκμηρίωση γνωστικού αντικειμένου.
Με συνεργασία με το λιμάνι.
Με σύνδεση με ναυτιλία, logistics, διαχείριση λιμένων και γαλάζια οικονομία.
Με Δήμο, Περιφέρεια, ΟΛΗΓ, Επιμελητήριο, Πανεπιστήμιο και φορείς σε ένα κοινό μέτωπο.
Η Θεσπρωτία δεν αντέχει άλλες ήττες χωρίς τέλος.
Δεν αντέχει να χάνει πρώτα τα τμήματα και μετά τις υποδομές.
Δεν αντέχει να της ζητούν να αποδεχθεί κάθε απώλεια ως φυσιολογική εξέλιξη.
Χωρίς νέα γενιά, μια πόλη δεν πεθαίνει απότομα.
Πεθαίνει σιγά σιγά.
Με λιγότερη κίνηση.
Λιγότερη δημιουργία.
Λιγότερη φαντασία.
Λιγότερη πίστη στο μέλλον.
Το Ξενία μπορεί να αξιοποιηθεί.
Η Ηγουμενίτσα όμως πρέπει να πάρει απάντηση για το Πανεπιστήμιο.
Γιατί αυτή τη φορά δεν μιλάμε για έναν μελλοντικό κίνδυνο.
Μιλάμε για μια εξέλιξη που βρίσκεται ήδη σε κίνηση.
Και αν χαθεί οριστικά η υπόθεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ηγουμενίτσα, δεν θα μιλάμε απλώς για άλλο ένα χαμένο έργο.
Θα μιλάμε για μια πόλη που είδε το μέλλον της να απομακρύνεται και δεν ζήτησε το αναγκαίο αντιστάθμισμα.
Για μια πόλη που αποδέχθηκε να γεράσει πριν την ώρα της.
Σωτήρης Γιάκης
